Spośród wielu układów ludzkiego organizmu jednym z najważniejszych jest niewątpliwie układ immunologiczny, odpowiadający za naszą odporność, będący naturalną barierą chroniącą przed infekcjami i chorobami. Jego znaczenie szczególnie odczuwamy teraz, w okresie jesienno – zimowym, kiedy najłatwiej o przeziębienie, które zlekceważone i nieleczone może szybko stać się przyczyną o wiele poważniejszych schorzeń. Niestety nasz układ odpornościowy nie zawsze pracuje tak, jakbyśmy chcieli, dlatego tak istotne jest jego odpowiednie wzmocnienie, a najlepiej zrobić to, stosując naturalne, domowe sposoby znane już naszym Mamom czy Babciom. W żadnym wypadku nie wolno tego zaniedbać, odporność zmienia się w ciągu całego życia i wyłącznie od nas zależy aktualny poziom jej skuteczności.

Układ odpornościowy (immunologiczny) – czym właściwie jest i jakie ma znaczenie dla naszego zdrowia

Definiując, w jak najbardziej zrozumiały nawet dla laików sposób pojęcie układu immunologicznego, można powiedzieć, że są to wszystkie elementy naszego organizmu bezpośrednio odpowiadające za ochronę przez różnymi czynnikami stanowiącymi dla niego zagrożenie. Mówiąc o elementach, mamy tu oczywiście na myśli narządy, komórki oraz tkanki tworzące razem skomplikowany mechanizm obronny, zapobiegający rozwojowi zagrażających zdrowiu chorób. Nasz organizm w toku ewolucji wykształcił wielopoziomową ochronę, na którą składają się aż 4 ściśle ze sobą współpracujące „linie obrony”, a dzielimy je na:

  • barierę nr 1, której najważniejszym elementem jest skóra i jej wytwory, takie jak włosy czy rzęsy, powstrzymujące większe czynniki szkodliwe przed wniknięciem w głąb naszego ciała,
  • barierę nr 2, w skład której wchodzą między innymi błony śluzowe, wyściełające drogi oddechowe czy ściany układu pokarmowego, jelit i żołądka, wydzielające śluz o właściwościach bakteriobójczych, antygrzybicznych i przeciwwirusowych;
  • barierę nr 3, obejmującą enzymy i inne wydzieliny organizmu, pełne wyspecjalizowanych komórek, nazywanych żernymi, fagocytów produkowanych przede wszystkim w węzłach chłonnych. Ich działanie można śmiało porównać do odkurzacza, wchłaniającego zagrażającą nam np. bakterię, która otoczona przez fagocyty jest przez nie trawiona bez pozostawienia najmniejszego śladu;
  • barierę nr 4, zawierającą nasze najsilniejsze przeciwciała, jakimi niewątpliwie są białe ciałka krwi, znane także pod nazwą limfocytów. Wkraczają one do akcji w najbardziej niekorzystnych sytuacjach, kiedy doszło już do zakażenia organizmu którymś z czynników chorobotwórczych, w wyniku czego rozwinął się zagrażający zdrowiu stan zapalny. Limfocyty atakują przeciwnika wytwarzanymi przez siebie przeciwciałami, kolejnymi białkami zróżnicowanymi w zależności od rodzaju zwalczanej infekcji.

Układ odpornościowy charakteryzuje się również niezwykle skomplikowaną budową, będąc w pewnym stopniu równomiernie rozmieszczonym w różnych częściach ciała, a sama natura zadbała o to, aby organizm reagował błyskawicznie na wszystko, co może mu w danym momencie zagrażać. Przeciwciała, na czele z limfocytami, fagocytami czy monocytami, znajdują się między innym w węzłach chłonnych, jelitach, śledzionie, grasicy oraz innych narządach wewnętrznych i przede wszystkim w szpiku kostnym. Specjalizuje się on w produkcji różnych rodzajów białek, przemieszczających się swobodnie po całym organizmie wraz z krwią i limfą, lokalizujących wszystkie potencjalne źródła zagrożenia. Taki wysoki stopień ochrony powinniśmy mieć zagwarantowany zawsze, lecz rzeczywistość czasami nie wygląda już tak różowo, dlatego musimy sami zadbać o poprawne funkcjonowanie tego mechanizmu, wiedzieć, jak wzmocnić odporność organizmu, bo najmniejsze nawet zaniedbania niosą ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne.

Jakie czynniki są odpowiedzialne za osłabienie funkcjonowania układu odpornościowego

Wiemy już, jak olbrzymie znaczenie ma układ odpornościowy, ale nadal nie wiemy, co mogą spowodować najmniejsze nawet zaburzenia jego prawidłowego funkcjonowania. Jak już wspomnieliśmy, stanowi on naturalną linię obrony organizmu, szereg połączonych ze sobą, współzależnych od siebie barier, które mogą ulec osłabieniu powodowanym przez następujące czynniki:

  • zażywanie dużych ilości antybiotyków, które lekarze przypisują już chyba na wszystkie możliwe choroby, co jest często poważnym błędem, bo wiele z nich można wyleczyć w inny, łagodniejszy sposób. Stosowanie nieustannie silnych leków skutkuje nie tylko uodpornieniem organizmu na ich działanie, ale i stopniowym osłabieniem właśnie układu immunologicznego. Podobne efekty powodują również leki hormonalne, sterydy czy nadużywanie popularnych używek, przede wszystkim picie alkoholu i palenie papierosów;
  • niewłaściwa dieta, przyczyna nie tylko rosnącej nadwagi czy otyłości, mająca także bezpośredni, w tym przypadku negatywny wpływ na naszą odporność. Największe spustoszenie powoduje tu jedzenie za tłustych, ciężkostrawnych potraw, zakłócających trawienie i funkcjonowanie wielu ważnych organów wewnętrznych, łącznie z tymi odpowiadającymi za produkcję wymienionych wyżej przeciwciał. Dlatego tak istotne jest spożywanie produktów przyspieszających ten proces, pełnych substancji odżywczych, których pozytywne działanie odczuje jednocześnie cały nasz organizm;
  • niehigieniczny tryb życia, brak właściwej dbałości o higienę osobistą, co odbija się natychmiast na zwiększeniu podatności na różnego rodzaju infekcje, które w tym przypadku mogą zdarzać się wyjątkowo często. Z drugiej strony życie w zbyt sterylnych warunkach, wręcz obsesyjne przykładanie wagi do czystości swojej i otoczenia, w jakim żyjemy, może przynieść dokładnie takie same efekty. Nie jesteśmy bowiem w stanie prawidłowo ukształtować swojej naturalnej odporności, co czyni nas bardziej podatnymi na niemal wszystkie, zewnętrzne czynniki chorobotwórcze. Warto także zwrócić uwagę na kosmetyki oraz chemię gospodarczą używane w domu, niektóre z nich mogą zawierać szkodliwe składniki negatywnie wpływające na pracę układu immunologicznego;
  • silny stres, chyba już nieodłączna część naszego życia, którego jednym z istotnych, ale zazwyczaj lekceważonych objawów jest właśnie prawie natychmiastowy spadek odporności. Stany napięcia nerwowego, zakłócając funkcjonowanie praktycznie całego organizmu, otwierają też drogę do zagrażających mu chorób oraz infekcji.

Choroby i inne dolegliwości będące skutkiem spadku odporności organizmu

Jak widać na powyższych przykładach, większości przyczyn osłabienia odporności jesteśmy winni sami i tylko od nas zależy, czy będziemy ją w stanie odpowiednio wzmocnić. Jest to kwestia, której w żadnym przypadku nie powinniśmy lekceważyć, chyba że chcemy narazić swój organizm na takie uciążliwe dolegliwości jak:

  • nawracające, z czasem coraz trudniejsze do wyleczenia infekcje. Najczęściej są to przeziębienia w obrębie górnych lub dolnych dróg oddechowych, ale równie często problem ten dotyczy układu pokarmowego, objawiając się zaparciami lub biegunkami. Czasami infekcja dociera też do układu moczowego, dziąseł, może też powodować poważne zakażenia pasożytnicze, grzybicze lub bakteryjne;
  • uczucie ciągłego zmęczenia, brak energii nie tylko do pracy czy uprawiania sportu, ale nawet do wykonywania pozornie zwykłych, codziennych czynności. Nasze obawy powinna szczególnie budzić sytuacja, kiedy objawy te pojawiają się nawet przy prawidłowej ilości wypoczynku w ciągu doby i nie ustępują przez dłuższy czas;
  • podatność na alergie, szczególnie nasilona w okresie pylenia wielu roślin odpowiedzialnych za pojawiające się objawy tej choroby. Nasilające się łzawienie oczu, problemy z oddychaniem czy pojawiające się na skórze zmiany trądzikowe, opryszczka albo szczególnie kłopotliwa w leczeniu pokrzywka, są właśnie efektem zmniejszenia produkcji odpowiednich przeciwciał. Problemy ze skórą w okresie osłabionej odporności objawiają się także wolniejszym gojeniem się ran, co może powodować kolejne poważne infekcje;
  • nadmierny apetyt, nad którym chwilami trudno jest zapanować, ciągła chęć jedzenia konkretnej, określonej grupy pokarmów np. słodyczy, co oznacza brak w organizmie pewnych grup niezbędnych mu substancji odżywczych.

Jak wzmocnić odporność naturalnymi, domowymi sposobami

Kiedy zauważymy u siebie chociaż jeden z przedstawionych objawów osłabionej odporności, natychmiast zadajemy sobie pytanie, w jaki sposób możemy temu skutecznie przeciwdziałać. Metod, jakie możemy zastosować, jest naprawdę wiele, ale już nasze babcie wiedziały, jak wzmocnić odporność domowymi, naturalnymi i całkowicie bezpiecznymi dla zdrowia sposobami. Można oczywiście od razu sięgnąć po silne środki farmakologiczne czy równie intensywnie oddziałujące na nasz organizm suplementy diety, jednak biorąc je, musimy jednocześnie liczyć się z ewentualnymi efektami ubocznymi ich działania. Są one niekiedy aż tak uciążliwe, że lepiej zdać się na to, co niesie ze sobą np. medycyna ludowa, a uzyskane pozytywne rezultaty z pewnością będą takie same. Istnieje kilka skutecznych sposobów pozwalających w pełni uodpornić nasz organizm przed nadchodzącą zimą, którą dzięki nim uda nam się przetrwać bez żadnych infekcji. Wystarczy tylko przestrzegać pewnych zasad, ich skuteczność z pewnością potwierdzą też lekarze specjaliści, a najważniejsze to:

1. Właściwa, odpowiednio zbilansowana, lekkostrawna i zdrowa dieta

W naszym sposobie odżywania zdecydowanie powinny dominować potrawy złożone ze zdrowych składników, pełnych witamin, minerałów i innych równie cennych substancji odżywczych. Należy wyeliminować z niej wszystko, co ciężkostrawne, tłuste i nadmiernie obciążające układ pokarmowy, zastępując np. czerwone wieprzowe mięso lekkostrawnym drobiem lub rybami. W diecie warto zadbać także o duże ilości witaminy C, zdecydowanie najważniejszej z punktu widzenia naszej odporności. Równie istotne są witaminy z grupy A, B oraz witamina E, dzięki którym układ immunologiczny zawsze będzie pracował na najwyższych obrotach i nie będziemy musieli brać np. szczepionek przeciw grypie, których skuteczność nadal jest przedmiotem wielu naukowych dyskusji. Komponując codzienne menu, warto zadbać, aby oprócz warzyw i owoców znalazły się w nim takie produkty jak:

  • korzystne dla organizmu tłuszcze pochodzenia roślinnego, najlepiej omega – 3, których źródłem może być olej rzepakowy albo oliwa z oliwek;
  • miód, którym można zastąpić cukier używany do słodzenia herbaty, ale oczywiście z jego ilością również nie należy przesadzać. W odpowiednich porcjach dostarcza nam wielu składników poprawiających pracę układu odpornościowego, funkcjonowanie wielu ważnych narządów i układów organizmu, na czele z sercem oraz układem krążenia;
  • rośliny strączkowe oraz orzechy, zdecydowanie najbogatsze źródło składników mineralnych potrzebnych do zachowania zdrowych kości i stawów oraz odporności. Znajdziemy w nich między innymi duże ilości cynku, żelaza, miedzi, manganu oraz całą gamę witamin, bez których nie mamy szans oprzeć się jesiennym i zimowym infekcjom;
  • naturalne probiotyki, dbające przede wszystkim o prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego, a przecież w naszych jelitach także powstają ważne przeciwciała. Dlatego w celu wspomożenia procesów ich wytwarzania warto codziennie spożywać produkty mleczne, pić mleko, jeść jogurty, lecz tylko te naturalne, bez dodatku sztucznych słodzików, czy biały, chudy ser twarogowy.

Przestrzegajmy także odpowiednich pór spożywania takich zdrowych posiłków, a najważniejsze w ciągu całego dnia jest śniadanie, dzięki któremu zyskujemy siłę na cały aktywny dzień.

2. Zdrowy tryb życia połączony z codzienną, dużą dawką aktywności fizycznej

Codzienna aktywność fizyczna, ruch na świeżym powietrzu, to nie tylko podstawa każdej skutecznej kuracji odchudzającej, ale również długiego zachowania pełni zdrowia i odporności aż do późnej starości. Siedząc ciągle w domu, nie jesteśmy przyzwyczajeni do zmiennych warunków atmosferycznych i wychodząc na zewnątrz, prawie natychmiast padamy ofiarą infekcji. Warto więc odpowiednio hartować swój organizm, może niekoniecznie od razu kąpiąc się w przeręblu, ale codzienne spacery to na pewno dobry pomysł. Pamiętajmy jednak o tym, aby ubrać się stosownie do pogody, nie za grubo i nie za cienko, a najlepszym rozwiązaniem jest strój na tzw. cebulkę. Przy wzroście temperatury można zdjąć z siebie jakąś warstwę ubrania, a przy jej gwałtownym spadku ponownie nałożyć. Z czasem uda się nam przejść od spacerów do uprawiania jakiejś dyscypliny sportu, przy niesprzyjającej pogodzie dobrym pomysłem jest np. wybranie się na basen, a pływanie doskonale wpłynie na zwiększenie naszej kondycji fizycznej, pomagając nie tylko wzmocnić odporność, lecz i wyleczyć np. choroby kręgosłupa. Po wysiłku fizycznym zadbajmy także o właściwą porcję odpoczynku, którego podstawą jest oczywiście co najmniej 7 – 8 godzin snu na dobę.

3. Naturalne kuracje ziołowe skutecznie chroniące przed chorobami

Mimo że postęp w medycynie przebiega tak błyskawicznie, że trudno jest za nim nadążyć, to szukając odpowiedzi na pytanie, jak wzmocnić odporność bez negatywnych konsekwencji dla organizmu, warto postawić na siłę płynącą z ziół. Ich powszechnego wykorzystania, także jako ważnego składnika wielu leków czy preparatów medycznych, nie da się zlekceważyć, a w medycynie naturalnej są wykorzystywane od tysięcy lat. Odpowiednie gatunki doskonale wpływają również na stan układu immunologicznego, szybko usuwając wszelkie istniejące w nim zaburzenia, dlatego warto wprowadzić do swojej diety wyciągi z ziół, zarówno rodzimych, jak i egzotycznych. Jak wykazały badania, podniesieniu poziomu naszej odporności najbardziej sprzyjają:

  • lipa, a sporządzone z niej napary charakteryzują się wieloma właściwościami leczniczymi, wynikającymi z zawartości dużych ilości witaminy C, soli mineralnych, kwasów organicznych, flawonoidów, fitosteroli. Dzięki temu lipa nie tylko wzmacnia odporność, ma także właściwości moczopędne, pomaga oczyścić organizm z toksyn, reguluje pracę układu pokarmowego, jest też stosowana jako środek na przeziębienie. Wykazuje wysoką skuteczność w łagodzeniu takich jego objawów jak kaszel, katar czy towarzyszącą im wysoką gorączkę;
  • pokrzywa, powszechnie stosowana na wiele dolegliwości, sprawdzająca się zarówno w leczeniu trądziku, jak i powstrzymywaniu przyspieszonego łysienia. Jak już wielokrotnie wspominaliśmy na tej stronie, pokrzywa zawiera chyba największą ilość substancji odżywczych spośród wszystkich ziół rosnących w naszym kraju. Są to witaminy: A, B2 (ryboflawina), B5 (kwas pantotenowy), C, K, oraz minerały: magnez, fosfor, wapń, siarka, potas, żelazo, krzem i jod. Wspierają je także garbniki, kwasy organiczne, olejki eteryczne i chlorofil, dzięki czemu możemy liczyć na działanie przeciwzapalne, antybakteryjne, eliminujące z organizmu wszystkie zagrażające jego zdrowiu niebezpieczne mikroorganizmy oraz toksyny;
  • imbir, jeden z najskuteczniejszych naturalnych środków stosowanych w leczeniu przeziębienia, jego właściwości odkażające i przeciwzapalne łagodzą między innymi ból gardła, a gorąca herbata z dodatkiem imbiru pomaga na kaszel oraz rozgrzewa, właśnie w ten sposób wspierając i odbudowując nasz osłabiony układ immunologiczny;
  • korzeń żeń-szeń, roślina wręcz legendarna, znana, ceniona i powszechnie wykorzystywana w naturalnej medycynie wschodniej już od 4000 lat. Za jego właściwości zdrowotne odpowiada mnóstwo zawartych w nim unikalnych składników aktywnych, mających działanie przeciwzapalne, antywirusowe, a nawet przeciwnowotworowe. Wyciąg z korzenia żeń-szeń pomaga nie tylko wzmocnić odporność, obniża też poziom „złego” cholesterolu we krwi, wpływa na znaczną poprawę naszych możliwości fizycznych i umysłowych, łagodząc negatywne skutki silnego stresu.

Comments (1)

  1. O swoją odporność trzeba dbać zawsze, a nie tylko jak piszecie przed zimą, bo najwięcej przeziębień jest właśnie w lecie. Człowiek chodzi rozgrzany, zje loda albo wypije coś zimnego i anginę ma jak w banku. Dlatego cały czas mam w domu jakieś herbatki ziołowe, Mama zawsze mi coś podrzuca, piję je już zamiast normalnej czarnej herbaty i na razie mnie żadnego diabelstwo nie bierze, trzymam się twardo niezależnie od pory roku.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.