Kiedy pewnego dnia stajemy przed lustrem i z mniejszym lub większym zdumieniem stwierdzamy, że przybyło nam co najmniej kilka kilogramów, to pierwsze, co nam w takiej sytuacji przychodzi do głowy, to natychmiastowe przejście na dietę. I właśnie w tym momencie stajemy najczęściej przed kolejnym problemem, znalezieniem właściwego sposobu odżywiania, stanowiącego kompromis pomiędzy tym, co lubimy, a czego zdecydowanie nie powinniśmy jeść. Wbrew pozorom nie jest to łatwe zadanie, a właśnie ta rezygnacja z ulubionych potraw albo ich składników jest najczęściej najskuteczniejszym rozwiązaniem. Pozwala nie tylko w stosunkowo krótkim czasie zgubić wszystkie zbędne kilogramy, ale przede wszystkim na stałe zachować szczupłą, wysportowaną sylwetkę, czyli dokładnie taką, na jakiej najbardziej nam zależy.

Dieta bezmięsna – chwilowa moda czy zalecany styl życia

Jedną z radykalniejszych, co oczywiście nie oznacza, że jednocześnie nieskuteczną metodą walki z nadwagą jest rezygnacja z jedzenia mięsa i wszystkich robionych z niego przetworów. Jeszcze do niedawna wegetarianizm, bo tak nazywamy ten sposób odżywiania, był uważany za chwilową modę, wręcz fanaberię wyłącznie grupy pasjonatów i powszechnie wyśmiewany. Z czasem okazało się jednak, że zainteresowanie nim wykazuje coraz więcej osób, które chciały połączyć dbałość o swoje zdrowie z coraz popularniejszą i słuszną filozofią niekrzywdzenia żadnych żywych istot. Znajduje tu swoje zastosowanie znane powiedzenie, że nie zjadamy swoich przyjaciół i faktycznie jest w nim dużo prawdy. Wegetarianizm zaczął więc podbijać świat, chwalony przez jednych specjalistów, a przez innych, o bardziej konserwatywnych poglądach stanowczo krytykowany. Z czasem powstało też wiele jego odmian, z menu zaczęło znikać nie tylko mięso czy wędliny, ale i większość innych produktów pochodzenia zwierzęcego i obecnie możemy zetknąć się z najróżniejszymi podejściami do tego stylu życia.

Najczęściej spotykane odmiany wegetarianizmu to:

  • frutarianizm, polegający na spożywaniu wyłącznie owoców;
  • witarianizm, którego zwolennicy jedzą z kolei tylko warzywa;
  • laktowegetarianizm, w tym przypadku wolno jeść produkty mleczne, czyli nabiał oraz roślinne przy jednoczesnym zakazie spożywania jajek;
  • peskowegetarianizm, gdzie w diecie są dozwolone ryby i przetwory z nich robione;
  • semiwegetarianizm, w którym je się ryby, nabiał i drób, lecz nie mięso ssaków;
  • weganizm, gdzie je się wyłącznie warzywa i owoce, z całkowitym pominięciem wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego.

Spośród tych wielu odmian tego sposobu odżywiania, największą popularność zyskał wegetarianizm w jego pierwotnej formie oraz weganizm. Oba dotarły już do naszego kraju, także znajdując swoich zwolenników, którzy co najmniej od kilkunastu lat toczą spór, która dieta jest zdrowsza i niesie ze sobą większe korzyści dla ogólnego stanu zdrowia. Aby chociaż częściowo rozstrzygnąć ten konflikt postaramy się przybliżyć obie diety, a indywidualną sprawą każdego człowieka jest to, na jaką z nich będzie gotowy się zdecydować.

Dieta wegetariańska – czy mięso naprawdę nam szkodzi

Patrząc na sposób odżywiania większej części naszego społeczeństwa, powoli przestajemy się dziwić, że nadwaga i otyłość stały się obecnie problemem społecznym, a na leczenie ich negatywnych skutków są wydawane rocznie gigantyczne pieniądze. Powiedzmy sobie szczerze, że tyjemy na potęgę i właśnie poprzez właściwą dietę możemy nie tylko schudnąć, ale i przy okazji pozbyć się większości nękających nas chorób. Właśnie dlatego wielu specjalistów, zarówno lekarzy, jak i profesjonalnych dietetyków coraz częściej poleca właśnie wegetarianizm, usunięcie z menu wszystkich szkodliwych składników pochodzenia zwierzęcego. Musimy jednak przyznać, że zdania w tej kwestii są podzielone i spotkamy tyle samo zwolenników jedzenia np. czerwonego mięsa, jak i jego zagorzałych przeciwników.

Fakty są tu jednak oczywiste, z jednej strony nasz ulubiony kotlet jest na pewno istotnym źródłem żelaza i białka, jednakże z drugiej zawiera całą masę nie do końca zdrowych nasyconych kwasów tłuszczowych. Dostarczane organizmowi w nadmiarze mogą szybko stać się przyczyną zwiększenia poziomu „złego” cholesterolu we krwi, co jest prostą drogą do poważnych i zagrażających nawet życiu chorób serca oraz układu krążenia. Dużą ilość tego typu kwasów znajdziemy także w spożywanych tłuszczach, olejach, smalcu czy maśle. Mimo że krytyka czerwonego mięsa nadal budzi wiele kontrowersji, lepiej je jednak zastąpić zdrowszym białym mięsem pochodzącym np. z drobiu, albo całkiem przejść na wegetarianizm i usunąć oba rodzaje ze swojej codziennej diety.

Wegetarianizm – najważniejsze zalety dla zdrowia

Korzyści z przejścia na wegetarianizm wydają się oczywiste, dlatego warto posłuchać zdania specjalistów i pozbyć się raz na zawsze nie tylko nadwagi, ale i wielu problemów zdrowotnych. Już krótka rozmowa odbyta z dietetykiem pokaże nam, że usunięcie mięsa z diety może korzystnie wpłynąć na zmniejszenie ryzyka wystąpienia licznych chorób. Wpływ na to ma właśnie dostarczenie organizmowi tego, co jest mu niezbędne do prawidłowego funkcjonowania, witamin: A, B, C, praktycznie wszystkich minerałów, błonnika pokarmowego, zdrowych kwasów tłuszczowych Omega – 3, fitoestrogenów czy flawonoidów.

Dolegliwości, którym zapobiega właściwie skomponowana dieta wegetariańska:

  • wspomniane choroby serca oraz układu krążenia, przede wszystkim miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, zmniejsza się także ryzyko zawału serca i udaru mózgu;
  • nowotwory, najgroźniejsze choroby o wysokim współczynniku śmiertelności, między innymi rak prostaty, jelit, żołądka, pęcherza moczowego, trzustki, a nawet piersi;
  • kamica nerek lub woreczka żółciowego;
  • zapalenie wyrostka robaczkowego;
  • reumatoidalne zapalenie stawów;
  • wszystkie choroby związane z otyłością;
  • cukrzyca stopnia II, także będąca przyczyną współistniejących z nią innych schorzeń np. wyjątkowo groźnego zespołu stopy cukrzycowej.

Dieta wegetariańska korzystnie wpływa także na stan naszej skóry, przede wszystkim w pewnym stopniu opóźniając procesy jej naturalnego starzenia dzięki eliminacji składników mogących wpływać na nadmierną aktywność wolnych rodników.

Wegetarianizm – wady, z którymi należy się liczyć

Wszystko to oczywiście wygląda pięknie i eliminując z codziennego menu mięso, z pewnością odniesiemy korzyści zdrowotne, jednak ta dieta ma także pewne wady, które warto poznać, zanim się na nią zdecydujemy. Nasz organizm to skomplikowany mechanizm, złożony z wielu ściśle ze sobą współpracujących układów i zaburzenie funkcjonowania chociaż jednego z nich, może mieć niekorzystny wpływ na pozostałe. Nie da się ukryć, że mięso w jego czerwonej postaci, wołowiny, a nawet wieprzowiny, to ważne źródło białka, żelaza, cynku oraz witamin B12 i D, które czasami trudno jest dostarczyć w inny sposób. Wielu lekarzy wręcz bije na alarm, uważając dietę wegetariańską za poważne zagrożenie dla naszego zdrowia, chociaż naszym zdaniem wydaje się to nieco przesadzone. Ważne, aby zachować właściwe proporcje pomiędzy wszystkimi składnikami diety, co początkowo może okazać się trudne do zrobienia. Jeśli o to nie zadbamy, to musimy rzeczywiście liczyć się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, możliwością wystąpienia takich chorób jak:

  • niedokrwistość megaloblastyczna, czyli anemia, wynikająca właśnie z powstałych w organizmie niedoborów witaminy B12;
  • krzywica, choroba prowadząca do deformacji kostnych wynikających ze zmniejszenia ich mineralizacji, co jest efektem niedoborów właśnie witaminy D;
  • zespół niedożywienia białkowego, jak sama nazwa wskazuje powstały przy brakach odpowiedniej ilości białka w organizmie;
  • zaburzenia miesiączkowania;
  • zaburzenia ze strony układu pokarmowego, mające najczęściej postać uciążliwych biegunek.

Wszystkich tych problemów można oczywiście uniknąć, odpowiednio komponując codzienne menu i dbając o to, aby znalazły się w nim duże ilości witamin pochodzących z owoców, warzyw i produktów zbożowych, wapnia z nabiału i przetworów mlecznych, oraz minerałów, na czele z żelazem, które znajdziemy np. w szpinaku.

Weganizm – dieta eliminująca nie tylko mięso, ale i nabiał

Miłośnicy i zwolennicy diety wegańskiej, będącej jak już wiemy, bardziej restrykcyjną odmianą wegetarianizmu, zdecydowali się pójść jeszcze dalej i oprócz eliminacji z menu mięsa oraz jego przetworów usunęli z niej także mleko, nabiał i jaja. Jest to dosyć radykalne rozwiązanie, zyskujące jednak coraz większą popularność, propagowane również przez postacie z pierwszych stron gazet i portali plotkarskich, znanych aktorów czy celebrytów. Może niekiedy nie jest to najlepszy wzorzec do naśladowania, nie da się jednak zaprzeczyć, że weganizm niesie ze sobą nie tylko szybką utratę wagi, ale i inne korzyści, jakie odczuje nasze przeciążone zdrowie. Oczywiście jest to możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, jeśli prawidłowo dobierzemy produkty wchodzące w skład właściwie zbilansowanych posiłków. Wiele osób zadaje sobie w tym momencie pytanie, skoro usuniemy z diety mięso, jego przetwory i wszystkie inne produkty pochodzenia zwierzęcego, to, w jaki sposób można je zastąpić, aby dostarczyć organizmowi niezbędne składniki odżywcze. Konieczne staje się znalezienie skutecznych zamienników mięsa, o takim samym lub chociaż zbliżonym składzie, w przeciwnym wypadku możemy narazić się na choroby spowodowane np. niedoborem witamin czy innych składników im zapobiegających.

Weganizm – jak komponować posiłki, aby uniknąć problemów zdrowotnych

Prawidłowe skomponowanie wegańskiego posiłku może początkowo sprawiać sporo trudności, ale na szczęście stosowne informacje znajdziemy na wielu stronach internetowych poświęconych zdrowemu odżywianiu. Publikują one między innymi całotygodniowe menu, a jeśli nadal będziemy mieli jakiekolwiek wątpliwości, to taki plan żywieniowy zawsze można skonsultować z dietetykiem. Co ciekawe, informacje na ten temat uzyskamy już także od lekarzy specjalistów, spośród których wielu stało się miłośnikami wegańskiego stylu życia.

Produkty wchodzące w skład właściwie skomponowanej diety wegańskiej:

  • produkty zbożowe, wytwarzane z użyciem takich zbóż jak żyto, owies, rzadziej pszenica, pełnoziarniste makarony, kasze, płatki owsiane, ciemne pełnoziarniste pieczywo;
  • warzywa oraz owoce i to praktycznie w każdej postaci;
  • rośliny strączkowe, soczewica, soja, fasola, groch, ciecierzyca czy bób;
  • orzechy;
  • produkty sojowe, takie jak mleko, którym można z powodzeniem zastąpić to krowie oraz tofu, niezwykle popularny ser sojowy, jedzony zarówno na zimno, jak i na gorąco;
  • wszelkie nasiona, słonecznik, siemię lniane, pestki dyni, siemię konopne;
  • tłuszcze wyłącznie pochodzenia roślinnego np. zalecany przez dietetyków olej kokosowy nierafinowany, z którego ilością oczywiście nie należy przesadzać, wręcz idealny do sałatek;
  • grzyby, które w tym roku wyjątkowo obrodziły w naszych lasach.

Weganizm – zalety i wady tego typu diety

Ten rodzaj diety, podobnie jak wegetarianizm wymaga przemyślanego podejścia, mając jednocześnie swoje niepodważalne zalety, podkreślane też przez wspomnianych specjalistów. Przeprowadzane ostatnimi czasy badania wykazały, że wbrew temu, co twierdzą sceptycy, oba sposoby odżywiania wydają się mieć więcej plusów, spośród których warto wyróżnić profilaktykę i pomoc w leczeniu wielu niebezpiecznych chorób. W przypadku weganizmu listę wymienionych powyżej schorzeń, na które może pomóc dieta wegetariańska, warto uzupełnić także o:

  • zminimalizowanie ryzyka wystąpienia otyłości, dobrze skomponowana i zbilansowana dieta wegańska pozwala utrzymać wagę na właściwym poziomie, określonym współczynnikiem BMI;
  • utrzymanie na prawidłowym, niezagrażającym zdrowiu poziomie także cholesterolu LDL, co stanowi ważny element zapobiegania opisywanym chorobom serca;
  • znacznie zwiększona naturalna odporność organizmu, wynikająca z dostarczenia mu umożliwiających to składników odżywczych z jednoczesnym wzrostem odporności na alergie;
  • lepsze funkcjonowanie układu pokarmowego, szybsze i niczym niezakłócone spalanie tłuszczów oraz trawienie połączone z usuwanie z organizmu zalegających w nim toksyn oraz innych negatywnie działających produktów przemiany materii;
  • udział w profilaktyce oraz leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona lub Alzheimera, co wykazują prowadzone w tym zakresie badania;
  • leczenie i zmniejszenie intensywności występowania objawów astmy oskrzelowej;
  • długotrwałe zachowanie mocnych kości oraz zdrowych stawów, zapobieganie rozwojowi osteoporozy dzięki dostarczeniu odpowiednich dawek witaminy K, magnezu oraz potasu;
  • profilaktykę próchnicy, powodowanej właśnie niewłaściwie dobraną dietą, w której zazwyczaj dominują produkty zawierające wręcz astronomiczne ilości cukru, największego wroga szkliwa zębów.

Niestety, również w tej diecie, tak jak i w wielu innych można znaleźć pewne minusy. Dlatego wybierając ten sposób żywienia, musimy liczyć się również z pewnymi negatywnymi konsekwencjami, wynikającymi jednak z naszych popełnianych błędów, z których najistotniejsze to:

  • ponownie niedobory składników odżywczych, witaminy B12, D czy kwasów tłuszczowych Omega – 3, bez których nie może prawidłowo funkcjonować wiele ważnych układów naszego organizmu, przede wszystkim mózg i układ nerwowy;
  • brak wapnia, wynikający często z niedoboru w pożywieniu zawierających je produktów;
  • niedobory żelaza oraz cynku;
  • brak właściwych ilości białka, którego jednak dużo zawiera mięso, a w diecie wegańskiej jego niedobory powoduje również wyeliminowanie z niej mleka i nabiału.

Pozostawanie na diecie wegańskiej albo wegetariańskiej powinny także rozważyć kobiety w ciąży czy okresie karmienia piersią, chociaż najnowsze badania wskazują, że raczej nie stanowi zagrożenia dla zdrowia zarówno dla matki, jak i dziecka.

Comments (1)

  1. Kiedyś miałam mieszane uczucie co do takich diet, ale tylko do momentu kiedy zobaczyłam w jakich warunkach są hodowane zwierzęta i jak się je zabija. Od tego czasu nie jem mięsa i dobrze na tym wychodzę, chociaż początkowo rodzina usiłowała wybić mi to z głowy 😉 . Rodzice zmuszali mnie do jedzenia kotletów itp. ale jak moja siostra też przeszła na wege to odpuścili.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.